Eltuzar

Category: Ўзбекистон

  • ТИҚХММИДА БИР ЙИЛЛИК ШАРТНОМА, МАЖБУРИЙ ТАЪТИЛ ВА ҚОНУНДАН УСТУН “ИЧКИ ТАРТИБ”

    ТИҚХММИДА БИР ЙИЛЛИК ШАРТНОМА, МАЖБУРИЙ ТАЪТИЛ ВА ҚОНУНДАН УСТУН “ИЧКИ ТАРТИБ”

    “Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти” Миллий тадқиқот университети ўқитувчилари Давлат меҳнат инспекциясига мурожаат қилиб, ОТМда меҳнат қонунчилиги тизимли равишда бузилаётганини билдирмоқда. Мурожаатда ўқитувчилар билан қонунга зид тарзда ҳар йиллик муддатли шартнома тузиш, байрам кунларини меҳнат таътили ҳисобига “ёпиш”, ишга қабул буйруқларини кечиктириш, шунингдек Scopus талаблари орқали босим ўтказиш каби ҳолатлар тилга олинган. Муаллифлар буни битта университет эмас, бутун олий таълим тизими дарди деб атаб, муаммога фавқулодда ҳуқуқий баҳо беришни талаб қилмоқда. Қуйида мурожаатни таҳрирсиз эътиборингизга ҳавола этамиз.

    Давлат меҳнат инспекциясига “Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти” Миллий тадқиқот университети ўқитувчиларидан мурожаат!

    Биринчи масала

    “ТИҚХММИ” Миллий тадқиқот университетида 600 дан зиёд ўқитувчи (шундан 480 нафари асосий штатда) ишлайди. Университет ўқитувчилар билан ҳар йили янгиланадиган 1 йиллик муддатли меҳнат шартномалари тузиб ишлатади. Мазкур амалиёт амалдаги меҳнат қонунчилигига зид ҳисобланади.

    Ҳақиқатда, асосий штатдаги (ўриндош бўлмаган) ўқитувчи билан 1, 2, 3, 4 ёки 5 йиллик муддатли шартнома тузиш Меҳнат кодексига зид. Буни президентнинг 25.11.2025 йилдаги ПФ-231-сон фармони 3-иловасининг 12-бандида тан олинганини ва тузатиш Конгратбай Шариповга юклатилганини кўриш мумкин (https://t.me/doktorantlarofficial/6507). Аввало, муаммонинг тан олиб, 35 йил деганда унга ечим излашгани таҳсинга лойиқ, респект. Бироқ, муаммонинг илдизига назар ташласак, педагоглар билан муддатли шартнома тузиш амалиёти илгари ҳам мавжуд бўлган. Бироқ, бу Конституциявий суд уни Конституцияга зид деб топган (https://t.me/yuristkadr/15559). Лекин таълим тизими бугунги кунгача бу балодан қутилиб кета олмади. Нега?

    Тангани иккинчи томонига ҳам қарайлик. Гарчи, ўқитувчи билан муддатли меҳнат шартномаси тузиш қонунга зид бўлса-да, қонун ижодкорлари томонидан қароқчилар учун дарча қолдириб кетилгандек гўё, масалан:

    1. Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 3 декабрдаги 967-сон “Олий таълим муассасаларини босқичма-босқич ўзини ўзи молиялаштириш тизимига ўтказиш тўғрисида”ги қарорининг 3-бандида олий таълим муассасаларида профессор-ўқитувчилар билан бир йиллик муддатли шартномалар тузиш амалиётини жорий этиш (https://lex.uz/docs/4628440);
    2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 24 декабрдаги ПҚ-60-сон “Давлат олий таълим муассасаларининг академик ва ташкилий-бошқарув мустақиллигини таъминлаш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори билан молиявий мустақиллик берилган давлат олий таълим муассасаларининг педагог ва бошқа ходимларни ишга қабул қилиш, ишдан озод этиш ва ички ротациясига оид тартибни белгилаш ваколати (https://lex.uz/docs/5793261) борлиги;
    3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 5 майдаги ПФ-78-сон “Истиқболли кадрларни мақсадли тайёрлаш ҳамда уларни давлат бошқаруви ва хизматига самарали жалб этиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармони 4-иловасининг 6-боби 41-бандида Давлат бошқаруви ва сиёсати академиясида педагог билан бир ўқув йилига меҳнат шартнома қилиниши келтирилган (https://lex.uz/docs/7520315).

    Таҳлили келтирилган ушбу қарор ва фармонларни бир-бирига зидлигини кўриб ҳайрон қолади киши. Балки уларни муаллифлари бир-бирига қарама-қарши клан вакиллари ёки уришиб қолган ҳуқуқшунослардир. Нима бўлганда ҳам уларни яраштириб қўйиш, муросага келтириш лозим. Акс ҳолда бир-бирини инкор қиладиган норматив ҳуқуқий ҳужжатлар болалайверади, жабрини эса халқ тортаверади.

    Иш берувчилар бу қарор-фармонлардан ходимлар зарарига унумли фойдаланмоқда. Лекин улар билмайдики, ҳеч бир қарор-фармон-буйруқ Конституциядан, кодексдан, давлат қонунларидан устун бўла олмайди. Буни фаҳмлаш учун 4 йил юридик университетда ўқиш шартмас, аслида. Майли холис таҳлилдан чекинмасдан давом этайлик. Бу муаммо фақат “ТИҚХММИ” МТУнинг муаммоси эмас, бу олий таълим тизимининг муаммоси. Бу дард билан балоланган ОТМ фақатгина “ТИҚХММИ” МТУ деб ўйламаймиз. Ўқитувчи билан муддатли шартнома қилиш борасида юристлар бонг урмоқда, судлар ўқитувчиларни қайта ишга тикламоқда, лекин тўғри ташкилий тизим ҳалиям шаклланмаяпти, тўғри хулоса чиқарилмаяпти, ҳуқуқ фақат расмий талаб қилганлар учунгина бўлиб қоляпти.

    Бир йиллик меҳнат шартномаси тузиш амалиёти меҳнат ҳуқуқи бузилиши ҳисобланибгина қолмай, коррупция хавфини оширувчи муҳим омилдир. Коррупция деганда фақат пул олиш-бериш тушунилмайди. Ходим “шартномам узайтирилмай қолмасин” деган хавотир билан норасмий таъсирларга мойил бўлади. Жамоада раҳбариятга “ёқиш” тушунчаси авж олади. Раҳбарият эса шартнома узайтиришни таъсир воситаси сифатида ишлатиб, керак бўлса педагогни маймундай ўйнатади.

    “ТИҚХММИ” МТУ мисолида: ходим билан ташкилот ўртасида меҳнат шартномасидан ташқари яна алоҳида расмий келишув мавжуд. Унга кўра ўқитувчи ўқув йили давомида Scopus базасидаги журналларда мақола чоп этиш мажбуриятини олади. Ва бу келишув бажарилмаса, келгуси ўқув йилидаги тақдири номалум. Мазкур келишувлар натижасида, университет Scopus базасида топ ишончсизлар қаторига кирди. Мақола чоп этиш университет қистови билан савдо-сотиққа айланиб бўлди. Нореал натижани орқасидан қувиш авж олган. Бундай сохта натижалар кун келиб нафақат университет, балки Ўзбекистон илм-фани учун қора доғ бўлади (telegra.ph). Лекин илмга қаратилган “бундай эътибор” фонида илмий раҳбарлик учун белгиланган ҳақ (https://t.me/doktorantlarofficial/6833) турли баҳолар билан тўлаб берилмайди, докторантини ҳам асосий тўлиқ штатда ишлашига рухсат берилмайди (https://t.me/xalqtaliminfo/3451). Хуллас, манфаатдор томонлар бу масалани ҳамон муаммолигича сақлаб келишмоқда. Ҳақини талаб қилган ходим кўзга ёмон кўриниб қолишдан қўрқади.

    Конгратбай Шарипов каби раҳбарлар “ТИҚХММИ” МТУда узоқ вақт ишлашган. Балким ўқитувчилар шикоятчи бўлиб уларни кўзига ёмон кўриниб, кейинги фаолиятида улкан таъқибларга дучор бўлишдан қўрқар. Ёки дода университетга катта имкониятлар берган, бошқа ташкилотларни тиши ўтмайди, ёмон отлиқ бўлганим қолади деб ўйлар. Балким бир кун жойига тушар деб тишини тишига қўйиб юргандир. Юқорида таъкидлаганимиздек, бу битта шахсни ёки ОТМни муаммоси эмас, бу тизимни муаммоси. Барча бир ёқадан бош чиқармас экан мустақиллигимизнинг 70-йиллигида ҳам шу каби муаммолар билан ўралашиб юраверамиз.

    Университет кичик даргоҳ эмас, давлатни юзи, визиткаси. Олий таълим вазирлиги ҳозирча бу билан шуғуллана олмаса керак, чунки ўзларини ичида 100 минг кўкат билан қўлга тушаётганлар бор (https://t.me/xavfsizlik_uz/1930). Биз шуни учун Давлат меҳнат инспекциясини муаммони ҳар жиҳатдан бартараф этишга чорлаб қоламиз.

    Иккинчи масала

    Алоҳида ташвиш уйғотадиган ҳолатлардан бири сифатида, “ТИҚХММИ” МТУда харажатларни камайтириш мақсадида ўқитувчи ва ходимларни ишга қабул қилиш буйруқларини кечиктириш (ишга қабул қилиш аризасида сана ёздирмасдан олинади), байрам ва дам олиш кунларида ходимларни ёппасига мажбуран меҳнат таътилига чиқариш каби амалиётлар қўлланилаётгани қайд этилмоқда.

    Масалан, 26.12.2025 йилдан 12.01.2026 йилгача ўқитувчилардан мажбурий меҳнат таътилига чиқишини талаб қилиб, кадрлар бўлимида тегишли ҳужжатларга маъмурий босим остида имзо қўйдириб олинди. Яъни 2026-йил Янги йил байрами муносабати билан давлат томонидан эълон қилинган расмий дам олиш кунлари учун тўланиши лозим бўлган иш ҳақини тўламаслик мақсадида мазкур давр ходимларнинг йиллик асосий меҳнат таътили ҳисобидан расмийлаштирилган. Натижада ўқитувчилар қонун билан кафолатланган байрам кунлари учун алоҳида ҳақ олиш имкониятидан маҳрум этилган, шу билан бирга уларнинг ёзги даврда фойдаланиши лозим бўлган меҳнат таътили кунлари қисқартирилган. Харажатларни қисқартиришни кўзлаб қилинган бу ёндашув меҳнат муносабатларида тенглик, ихтиёрийлик ва адолат принципларига зид равишда қўлланилган механизм саналади. Чунки расмий эълон қилинган байрам кунлари ва йиллик меҳнат таътили ходимнинг дам олиш ҳуқуқини таъминлашга қаратилган ижтимоий кафолатдир. Бундай имкониятлардан аввало фуқаро сифатида, қолаверса давлат ташкилоти ходими ва муаллим сифатида фойдаланишга ҳақли эдик. Иш берувчи меҳнат қонунчилигининг мазмун-моҳиятини четлаб ўтиб ходимларни меҳнат ҳуқуқларини амалий жиҳатдан чеклашига Давлат меҳнат инспекцияси йўл қўймаслиги керак.

    Университетнинг бундай ҳаракати ходимларнинг университетга ва давлатга нисбатан ишончсизлик кайфиятини уйғотади. Қолаверса бу каби “амалиёт”лар давлат раҳбарининг ўқитувчини обрўйи ва маошини кўтараман деб ҳаракат қилаётган даврда бўлаётгани, президентга нисбатан ишончсизлик келтириб чиқаради.

    Давлат меҳнат инспекциясидан университетда меҳнат қонунчилиги ва унинг мақсад-моҳиятига риоя этилиши ҳолатини ўрганиш, барча меҳнат шартномаларини ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш, қонун талабларига зид ҳолатлар аниқланган тақдирда тегишли чорани кўриш ва етказилган зарарларни автоматик қоплатиш, ходимни ишга қабул қилиш буйруғини кечиктирмаслик, байрам ва дам олиш кунларида ходимни ихтиёрий-мажбурий меҳнат таътилига чиқармаслик ҳамда PhD/DSc ишларига илмий раҳбарлик учун белгиланган ҳақ берилиши каби масалаларини кўриб чиқишини сўраймиз.

    Биз ОТМ бошқарув кенгаши раиси И.Абдурахмонов, ректор, олий таълим вазири ёки Касабани айбдор демоқчи эмасмиз. Бизга айбдор эмас — муаммони ҳал қилиб берганингиз керак.

    Ҳурмат билан, Ўқитувчилар жамоаси!

    ИНН: 200541002
    Манзил: Тошкент шаҳри, Мирзо Улуғбек тумани, Қори Ниёзий 49-уй.

  • СИРДАРЁДА ПРОФИЛАКТИКА ИНСПЕКТОРЛАРИ ЗИММАСИГА НОҚОНУНИЙ ЮКЛАМА ЮКЛАНМОҚДА

    СИРДАРЁДА ПРОФИЛАКТИКА ИНСПЕКТОРЛАРИ ЗИММАСИГА НОҚОНУНИЙ ЮКЛАМА ЮКЛАНМОҚДА

    2026 йил 27 январь куни Президент Шавкат Мирзиёев ўтказган видеоселекторда профилактика инспекторларини йиллар давомида қийнаб келаётган икки асосий муаммо, ортиқча юклама ва беҳуда йиғилишларга чек қўйиш масаласи алоҳида таъкидланган эди. Бу йиғилиш кўплаб ходимларда тизим енгиллашади, амалдаги босим камаяди, деган умид уйғотган.

    Аммо Элтузарга келиб тушган аноним мурожаат ва нашр суҳбатлашган Сирдарё вилоятидаги икки нафар профилактика инспекторига кўра, амалда ҳеч нарса ўзгармаган. Аксинча, вазият янада оғирлашган.

    Манбалар айтишича, Сирдарё вилояти ички ишлар тизимида профилактика инспекторларига ҳали ҳам турли “кўрсаткич” ва “режа”лар юкланмоқда. Жумладан, ҳафтасига 20 та, кунига 3 та маъмурий баённома тузиш, ундирувни таъминлаш, жиноят “аниқлаш” каби талаблар қўйилаётгани айтилмоқда. Бу рақам кетидан қувиш тизими ҳали ҳам тирик эканини кўрсатади.

    Бу талабларни бажара олмаган ходимларга нисбатан босим, ҳақорат ва қўпол муносабат қўлланилаётгани ҳақидаги маълумотлар ташвишланарлидир. Элтузар суҳбатлашган икки инспектор бир гуруҳ инспекторлар томонидан йўлланган аноним мурожаатдаги даъволарни тасдиқлаб, кечки ва тунги йиғилишлар, доимий танбеҳ ва ҳақоратомуз муомала одатий ҳолга айланганини айтди. Айрим ҳолатларда ходимлар соат 23:00 гача йиғилишга тортилаётгани билдирилди.

    Хўш, шахсан президент Мирзиёев берган топшириқлар нега жойларга етганда йўқолиб қоляпти? Нега профилактика инспектори ишини енгиллатиш ўрнига уни янада эзиш, қўрқитиш ва рақам учун ишлатиш амалиёти давом этмоқда?

    Профилактика инспектори жамоат хавфсизлигини таъминлаши, ҳуқуқбузарликнинг олдини олиши керак. Лекин у қулдек бошқариладиган, кунлик ва ҳафталик “план”га мажбурланган, ҳар куни босим остида ишлайдиган тизимда самарали фаолият юритиши мумкинми?

    Бу тарзда ишлатилган ходимдан ташаббус ёки холислик кутиш қийин. Агар инспекторнинг иши фақат баённома сони, ундирув рақами ва “кўрсаткич” билан ўлчанса, бундай тизим қонунни ҳимоя қилмайди, балки қоғоздаги ҳисоботни тўлдиради. Бу бутун жамият хавфсизлигига таҳдиддир.

    Элтузар билан гаплашган манбаларга кўра, туман ва шаҳар ички ишлар бўлимлари раҳбарлари ҳам юқоридан бўлаётган босим сабаб бу амалиётга қарши чиқолмаяпти. Улар ҳам навбатдаги танбеҳдан қўрқиб, юқоридан тушган топшириқларни сўзсиз бажаришга мажбур бўлмоқда. Натижада босим занжири тепадан пастгача тушяпти, энг оғир юк эса яна оддий профилактика инспектори елкасига ортилмоқда.

    Давлатнинг ички барқарорлиги учун ишлаётган ходимларнинг ўзи тизим ичида эзилиб, нафрат билан ишлашга мажбур бўлмоқда. Бундай муҳитда самара ҳақида гапириш ҳам қийин. Қўрқув ва ҳақорат билан бошқариладиган тизимдан профессионаллик чиқмайди.

    Сирдарё вилояти ички ишлар тизими раҳбарияти ушбу даъволарга очиқ ва асосли жавоб бериши керак. Агар Президент топшириқлари ҳақиқатан ҳам бажарилиши керак бўлса, аввало жойлардаги сунъий юклама, кечки йиғилишлар, ҳақорату дашномлар ва “режа учун ишлаш” амалиётига барҳам берилиши шарт.

    Чунки масала битта фақат Сирдарё вилоятидаги вазият ҳақида эмас. Масала давлат номидан ишлаётган ходимнинг қадри, қонуний меҳнат шароити ва бутун тизимнинг соғлом ишлаши ҳақида кетяпти.

  • БЎЛГУСИ ШИФОКОРЛАР ТАҚДИРИ ХАВФ ОСТИДАМИ?

    БЎЛГУСИ ШИФОКОРЛАР ТАҚДИРИ ХАВФ ОСТИДАМИ?

    «Биз, Бухородаги Осиё Халқаро Университетининг медицина йўналишида таҳсил олаётган юқори курс талабалари, университетдаги таълим сифати, амалий шароитлар, баҳолашдаги шаффофлик ва талабалар билан ишлаш тизими бўйича жиддий муаммолар борлиги сабабли ушбу очиқ мурожаатни йўллашга мажбур бўлмоқдамиз.

    Ҳурматли университет раҳбари Деҳқонов Суҳроб Собирович, талабалар олий таълим муассасасига шунчаки контракт тўлаш учун эмас, балки сифатли билим олиш, амалий кўникмага эга бўлиш ва келажакда етук мутахассис бўлиб етишиш учун келади. Айниқса медицина соҳасида бу масала ўта муҳим. Чунки бу йўналишда таҳсил олаётган талаба эртага инсон саломатлиги ва ҳаётига масъул бўлади.

    Аммо юқори курсларда таҳсил олаётган кўплаб медицина талабаларини қийнаб келаётган асосий савол шу: биз бу шароитда қандай шифокор бўлиб етишамиз?

    1–2-курсларда ўқиган пайтимизда амалий машғулотлар учун етарли муляж хоналари, кўникма синфлари ва замонавий ўқув муҳити тўлиқ яратилмаган ҳолда контракт тўлаб таҳсил олдик. Кейинчалик талабаларнинг эътироз ва шикоятларидан сўнг айрим биноларда, жумладан 4-бинода ва “Кардио Мед” ҳудудида қисқа муддатли тарзда муляж хоналари ташкил этилгандек кўрсатилди. Лекин амалда талабалар улардан эркин ва доимий фойдалана олмади. Кўп ҳолатларда эшиклар ёпиқ бўлди, кириш чекланди, натижада бу имкониятлар реал таълим манбаи эмас, балки кўпроқ ташқи кўриниш учун қилинган тадбирдек таассурот қолдирди.

    Медицина назария билан эмас, амалиёт билан шаклланади. Агар талаба йиллар давомида амалий муҳитсиз ўқиса, эртага унинг билим ва кўникмаси қандай бўлади? Бу савол фақат биз талабаларни эмас, келажакда жамият саломатлиги учун ҳам хавотирлидир.

    Яна бир муҳим масала — талабалар билан очиқ мулоқотнинг етишмаслиги. Нега юқори курс талабалари билан алоҳида очиқ учрашувлар ташкил этилмайди? Нега уларнинг муаммоси, таклифи ва фикри эшитилмайди? Ахир юқори курс талабалари ҳам қуйи босқичдагилар каби бир хил контракт суммасини тўламоқда. Контракт бир хил бўлса, муносабат ва шароит ҳам муносиб бўлиши керак.

    Грант ва баҳолаш масаласида ҳам кўплаб саволлар бор. Талабаларга грант соҳибига айланиш учун оралиқ ва якуний баҳолар юқори бўлиши лозимлиги айтилади. Бу тўғри. Аммо айрим ҳолатларда оғзаки савол-жавоб ва оралиқ назоратларда энг юқори балл қўйилмаслиги, бунинг сабаби сўралганда эса турли изоҳлар билан чекланилиши талабалар орасида адолатга нисбатан ишончни сусайтирмоқда. Агар тизим шаффоф бўлса, нега талабалар орасида бу қадар норозилик ва саволлар йиғилиб қолган?

    Шунингдек, айрим кураторлар, гуруҳ назоратчилари ва масъул ходимлар талабанинг дардига ечим топиш ўрнига, уларга босим қилиш, НБ билан қўрқитиш, ортиқча қоғозбозликка жалб қилиш ва вазифасига тўғридан-тўғри алоқаси бўлмаган юкламалар билан безовта қилиш орқали иш олиб бораётгани ҳақида талабалар орасида кўплаб шикоятлар бор.

    Хусусан, талабалар орасида Юлдошев Ойбек Умидович фаолияти юзасидан ҳам кўплаб эътирозлар билдирилмоқда. Талабаларнинг айтишича, у кишининг медицина таълими жараёни билан боғлиқ назоратдаги ўрни, талабалар билан ишлаш услуби ва юклама бериш тартиби юзасидан очиқ саволлар бор. Агар гуруҳ назорати ва талабалар билан ишлаш тизими ҳақиқатан таълим сифатини оширишга қаратилган бўлса, нега бу жараён талабаларда қўрқув, босим ва норозилик уйғотмоқда?

    Бундан ташқари, цикл дарслар ташкил этилаётгани айтилса-да, уларнинг давлат таълим стандарти асосида, тўлиқ, сифатли ва амалиётга йўналтирилган шаклда ўтилаётгани бўйича ҳам жиддий саволлар мавжуд. Кўп талабалар назарида, айрим ҳолатларда асосий мақсад билим бериш эмас, балки талабани НБ олмаслик ташвиши билан юритишдек кўринмоқда. Бу эса таълим мазмунига путур етказади.

    Ҳурматли Деҳқонов Суҳроб Собирович, университет ривожи фақат янги бинолар, ташқи реклама ва талабалар сони орқали эмас, балки реал таълим сифати, талабага яратилган муҳит, устоз ва маъмуриятнинг инсофли муносабати, баҳолашдаги адолат ва амалий база билан ўлчанади. Айниқса медицина соҳасида бу масала икки карра масъулият талаб қилади.»

  • ТОШКЕНТДА ЯНГИ МОЖАРО: АҲОЛИ ОЛИЙ СУД ҚАРОРИДАН НОРОЗИ

    ТОШКЕНТДА ЯНГИ МОЖАРО: АҲОЛИ ОЛИЙ СУД ҚАРОРИДАН НОРОЗИ

    Тошкент шаҳрининг Янгиҳаёт тумани Мирзо Турсунзода кўчасида қурилган енгил турдаги савдо ва маиший хизмат шохобчалари атрофидаги низо яна жамоатчилик муҳокамасига сабаб бўлди. Маҳалла аҳолиси ва айрим фуқаролар ушбу иншоотлар ноқонуний қурилгани, шаҳарсозлик талабларига зид жойлаштирилгани ҳамда улар юзасидан қабул қилинган сўнгги суд қарори адолатли эмаслигини билдирмоқда.

    Фуқароларнинг айтишича, улар “Bobur Invest Group” МЧЖ билан сўнгги уч йил давомида судлашиб келмоқда. Мурожаатларда таъкидланишича, аввалги суд инстанциялари биноларнинг жойлашуви, газ қувури яқинида қурилгани ва автотураргоҳ ҳудудида дўкон қуриш мумкин эмаслиги каби ҳолатларни инобатга олган.

    Бироқ норози томон фикрича, Ўзбекистон Республикаси Олий суди мазкур важларни етарлича ҳисобга олмасдан, компания фойдасига қарор чиқарган.

    Суд ҳужжатларига кўра, 2026 йил 11 март куни Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Маъмурий ишлар бўйича судлов ҳайъати Тошкент шаҳар маъмурий судлари қарорларини қайта кўриб чиққан. Якунда қуйи инстанциялар қарорлари бекор қилиниб, “BOBUR INVEST GROUP” МЧЖнинг шикояти қаноатлантирилган. Қарорга асосан, аввалги суд ҳужжатлари бекор қилинган, давлат божи ва суд харажатлари эса аризачилар зиммасига юклатилган.

    Ҳужжатда қайд этилишича, низо Янгиҳаёт тумани Мирзо Турсунзода кўчасидаги 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ва 9-уйлар оралиғида қурилган савдо ва маиший хизмат шохобчалари билан боғлиқ. Суд материалларида “BOBUR INVEST GROUP” МЧЖ ушбу қурилишлар учун лойиҳа-смета ҳужжатлари, айрим идоралар хулосалари ҳамда давлат рўйхатидан ўтказилган ҳуқуқий ҳужжатлар мавжудлигини келтирган.

    Шу билан бирга, Олий суд қарорида аввалги инстанциялар хулосалари ҳам акс этган. Уларда аҳоли мурожаатларида иншоотлар турар жой ҳудудига яқин қурилгани, табиий газ ва ирригация тармоқлари ўтган ҳудудда хавфсизлик масалалари мавжудлиги, шунингдек, умумий фойдаланиш ҳудуди ва автотураргоҳ майдонидан самарали фойдаланишга доир эътирозлар баён қилинган.

    Мурожаат муаллифлари масала фақат қурилиш қонунийлиги билан чекланмаслигини, балки сохта ҳужжатлар расмийлаштирилиши, мансабдорлар билан тил бириктириш ва босим ўтказиш ҳолатлари бўлиши мумкинлигини ҳам иддао қилмоқда. Айни пайтда, бу иддаолар суд ҳужжатлари билан тасдиқланмаган, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг расмий хулосаси эса очиқланмаган.

    Олий суд ҳужжатида эса баҳсли объектлар бўйича архитектура, қурилиш ва фавқулодда вазиятлар соҳасига оид қатор ҳужжатлар тақдим этилгани қайд этилган. Шу асосда қуйи судлар қарорлари процессуал ва моддий ҳуқуқ нормаларига тўлиқ мос келмайди, деган хулоса берилган.

  • ТОШКЕНТДАГИ ЧЕТ ЭЛЛИК ЎҚИТУВЧИЛАРНИНГ ИЖАРА ПУЛИ НЕГА ТЎЛАНМАЁТИР?

    ТОШКЕНТДАГИ ЧЕТ ЭЛЛИК ЎҚИТУВЧИЛАРНИНГ ИЖАРА ПУЛИ НЕГА ТЎЛАНМАЁТИР?

    Тошкентда таълим тизими яна ўзининг энг “намунали” башарасини кўрсатяпти. Элтузарга келиб тушган мурожаатга кўра, мактабларга жалб қилинган чет эллик ўқитувчиларнинг январь, февраль ва март ойлари учун ижара пуллари ҳалигача тўлаб берилмаган. Четдан муаллим чақириб, сўнг унинг бошини кўча-кўйдаги ижара можаросига тиқиб қўйишни ҳамма ҳам эплолмайди. Бунинг учун алоҳида “истеъдод” керак.

    Бундан ҳам даҳшатлиси, мурожаатда айтилишича, ижара пули қачон берилади, деб сўраган мактаб директорларининг ўзи босимга учраётган эмиш. Даъвога кўра, Тошкент шаҳар Мактабгача ва мактаб таълими бошқармаси бошлиғи Ирода Салоҳиддиновна Юлдашева масалани ҳал қилиш ўрнига, пулни сўраган директорларга текширув юбориб, босим йўлини танлаган.

    Яъни манзара шундай: пул йўқ, изоҳ йўқ, лекин текширув бор.

    Уй эгалари ҳақини сўраб эшик қоқяпти. Чет эллик ўқитувчилар ҳайрон. Мактаб директорлари эса икки ўт орасида қолган. Тизимдагиларнинг эса одатдагидек битта “ечими” бор: муаммони ҳал қилиш эмас, эътироз билдирганнинг овозини ўчириш.

    Қоғозда ислоҳот. Қоғозда халқаро тажриба. Қоғозда сифатли таълим. Амалда эса директор ижарачининг олдида шарманда, ўқитувчи сарсон, масъуллар эса кабинетдан туриб “хола-хола” ўйнаяпти.

    Бу тизим муаммони бартараф эта олмагани учун эмас, уни тан олгиси келмагани учун чирияпти. Саволлар жуда оддий:

    Бу тизим муаммони бартараф эта олмагани учун эмас, уни тан олгиси келмагани учун чирияпти. Саволлар жуда оддий:

    Чет эллик ўқитувчиларни чақирган ким?
    Уларнинг яшаш харажатини таъминлаш мажбурияти кимнинг зиммасида?
    Нега уч ойлик ижара ҳақи тўланмаган?
    Нега пулни сўраган директорларга раҳмат айтиш ўрнига, текширув юборилади?

  • ТОШКЕНТДА УЙ ОЛДИ СОТТИСИ РЕКОРД ДАРАЖАГА КЎТАРИЛДИ

    ТОШКЕНТДА УЙ ОЛДИ СОТТИСИ РЕКОРД ДАРАЖАГА КЎТАРИЛДИ

    Тошкент шаҳрида сўнги ярим йилликда уй-жой олди-сотдиси бозори жадал ўсди. Маълумотларига кўра, 2025 йил февраль ойида пойтахтда тахминан 8,9 мингта битим қайд этилган бўлиб, бу кўрсаткич ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 49 фоизга ошди. Бу рекорд натижа. Ушбу тенденция шаҳар иқтисодиёти ва аҳоли ижтимоий ҳаети учун муҳим оқибаиларни олиб келмоқда.

    Келишувлар сонининг кўпайиши бозорда фаоллик ошганини кўрсатади. Бу эса қурилиш соҳаси, ипотека тизими ва банк хизматларининг ривожланишига туртки беради. Янги уй-жойларга талаб юқори бўлгани сайин, девелоперлар янги лойиҳаларни амалга оширишга қизиқиши ортиб, шаҳар инфратузилмаси кенгайиб боради. Бу эса янги иш ўринлари яратилишига ҳам хизмат қилади.

    Кўчмас мулк бозоридаги фаоллик аҳолининг молиявий имкониятлари маълум даражада яхшиланганини англатади. Кўплаб оилалар ўз уй-жой шароитини яхшилашга интилаётгани, ипотека кредитлари оммалашгани ва инвестиция сифатида кўчмас мулкка қизиқиш ортиб бораётгани шунинг далилидир.

    Шу билан бирга, олди-сотди ҳажмининг ўсиши ижтимоий-иқтисодий аҳамиятга ҳам эга. Уй-жой бозори иқтисодиётнинг муҳим драйверларидан бири бўлиб, у билан боғлиқ кўплаб тармоқлар қурилиш материаллари ишлаб чиқариш, транспорт, хизмат кўрсатиш соҳалари сотувини ҳам ривожлантиради. Натижада ялпи иқтисодий ўсишга ижобий ҳисса қўшилади.

    Бироқ бу жараённинг салбий жиҳатлари ҳам бор. Талаб юқорилиги сабабли, уй-жой нархлари ҳали ҳам юқори. Бу эса айниқса ёш оилалар ва ўрта даромадли аҳоли қатлами учун уй-жой харид қилишни янада қийинлаштиради. Бозордаги фаоллик ортиши баъзан нархларни янада сунъий равишда ошишига ҳам олиб келиши мумкин. Бунда бой қатлам қаторлаб уй олиши, ўрта ва камбағал қатлам уйсиз қолиши мумкин.

    Хулоса қилиб айтганда, Тошкентда уй-жой олди-сотди битимларининг сезиларли даражада ошиши иқтисодий фаоллик ва бозор ривожланишининг белгиси ҳисобланади. Бу жараён қурилиш ва хизматлар соҳасини рағбатлантириб, аҳоли учун янги имкониятлар яратади. Шу билан бирга, нарх-наво барқарорлигини таъминлаш ва уй-жойларнинг оммабоплигини ошириш масаласи долзарб бўлиб қолмоқда. Тошкент шаҳри йилдан йилга кенгайиши, аҳоли сонининг ошиши, янги уй жойлар қурилишига эҳтиёж туғдиради. Рекорд эса йилдан йилга ўсиб янгиланаверади.

  • ЖИЗЗАХ ЙҲХБ ХОДИМЛАРИ 15 ТА БАЁННОМА ТЎЛДИРИШГА МАЖБУР

    ЖИЗЗАХ ЙҲХБ ХОДИМЛАРИ 15 ТА БАЁННОМА ТЎЛДИРИШГА МАЖБУР

    Жиззах вилояти ИИБ Йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқармаси тизимида хизмат қилаётган ходимлар устидан босим, мажбурий “режа” ва меҳнат қонунчилигига зид тартиблар қўлланилаётгани ҳақида Элтузарга ўта жиддий мурожаат келиб тушди.

    Мурожаатда келтирилган иддаоларга кўра, вилоят ЙҲХБ бошлиғи А. Сайидахмадов йўл-патрул хизмати ходимларидан ҳар куни 15 тадан маъмурий баённома талаб қилмоқда.

    Мурожаат муаллифи таъкидлашича, бу очиқча “баённома учун баённома” ёздириш амалиётига айланган. Иддаога кўра, кунлик меъёрни бажармаган ходимлар иш вақти тугагач ҳам қўйиб юборилмайди, аксинча кечки соат 22:00 дан кейин сафга тизилади, ҳақорат эшитади ва кесин танқид қилинади. Бунинг ортидан эса ходимлар яна кўчага чиқиб, ҳар қандай йўл билан баённома тўлдиришга мажбур бўлаётгани айтилмоқда.

    Мурожаатда энг ташвишли нуқталардан бири шуки, бундай босим остида чарчаган, руҳий зўриққан ходимлар фуқаролар билан қўпол муомала қилишга мажбур бўлаётгани қайд этилган. Муаллифнинг иддаосига кўра, кечқурун уйга вақтида кетиш илинжида айрим ходимлар ҳатто ёши улуғ ҳайдовчиларга ҳам асоссиз ёки шошилинч тарзда баённома ёзишга ўтиб кетмоқда.

    Мурожаатда яна бир оғриқли масала кўтарилган: ходимларнинг иш куни амалда эрталаб соат 06:30 да бошланади, кечқурун эса яна йиғин, яна ҳисобот бор. Айрим ходимлар хизмат жойига 70-100 километр узоқ туманлардан қатнаб келади. Бир кунда икки марта йиғилишга келиб-кетиш эса уларнинг ҳам вақтини, ҳам ёқилғи ва йўл харажатини, ҳам соғлиғини еб битирмоқда.

    Мурожаат муаллифи бундай муҳит охир-оқибат ходимларни коррупцияга мажбурлаётганини очиқ ёзган. Чунки инсондан қонунни адолат билан қўллаш эмас, балки ҳар куни белгиланган сонда баённома “топшириш” талаб қилинса, у бир пайт келиб натижа учун эмас, рақам учун ишлай бошлайди. Бу эса тизимни ичи-ичидан емирувчи хавфли ҳолатдир.

    Ҳозирча Жиззах вилояти ИИБ, ЙҲХБ раҳбарияти ёки бошқа ваколатли идоралар мазкур иддаолар юзасидан расмий муносабат билдиргани йўқ. Шу боис хабарда келтирилган ҳолатлар мурожаат муаллифининг даъволари эканини таъкидлаймиз.

  • АНДИЖОНДА ЙҲХХ МАЙОРИ ПОРА БИЛАН ҚЎЛГА ТУШДИ

    АНДИЖОНДА ЙҲХХ МАЙОРИ ПОРА БИЛАН ҚЎЛГА ТУШДИ

    Андижон вилоятининг Бўстон туманида йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш ўрнига, шахсий молиявий хавфсизлигини мустаҳкамлашга ўтиб кетган катта инспектор қўлга тушди.

    Расмий маълумотларга кўра, Бўстон тумани ИИБ жамоат хавфсизлиги хизмати ЙҲХХ гуруҳи катта инспектори, майор Иқболбек Ўразов фуқародан 500 АҚШ доллари талаб қилганликда гумоланмоқда.

    Гап шундаки, у йўл-транспорт ҳодисасига оид ҳужжатларни “ижобий ҳал қилиб бериш” эвазига мазкур суммани сўраган. Оддийроқ айтганда, қонун китобини бир четга суриб, “доллар билан ҳал қилиш” йўлини танлаган.

    Фуқаро Бахтиёр Муллажонов бу ҳақда ДХХ деган тегишли идорага мурожаат қилиб, майор жанобларининг “хизмат тарифи”ни фош қилган. Маълум бўлишича, инспектор фақат қоғозни эмас, ҳатто суд-тиббий экспертизаси хулосасини ҳам “мослаштириб бериш” ҳақида ваъда берган.

    16 март куни соат 12:50 атрофида ўтказилган тезкор тадбирда майор Иқболбек Ўразов 500 долларни олаётган вақтда уни шаппа босиб олиб кетишди. Пул ҳам узоққа қочмаган экан, хизмат хонасидан чиқди. Қисқаси, “далил” деган нарса бу сафар протоколга ўзи кириб келган.

    Ҳозирда майор қамағда. Бир кунда ҳам пора кетди, ҳам обрў, ҳам мансаб. Энди унинг хизмат йўлида янги белгилар пайдо бўлиши мумкин:

    “майорлик рутбаси бекор бўлади”,
    “ишдан статья билан бўшалади”,
    “пенсия бекор бўлади”,
    ва энг қизиғи, бир неча йиллик “санаторий йўлланмаси” ҳам тайин майор Иқболбекка.

    Шундай қилиб, ЙҲХХда “қўлни кўтаринг” деган ишорани нотўғри тушунган майор, 500 долларга қўл чўзиб, охири темир панжара ортигача етиб борди.

  • ШАҲЗОД “GOLD” ТЎРТ ЙИЛГА ҚАМАЛДИ

    ШАҲЗОД “GOLD” ТЎРТ ЙИЛГА ҚАМАЛДИ

    Шаҳзод “Gold” уй қамоғи қоидаларини бузгани учун ҳақиқий қамоққа олинди.

    ММА шоу жангларида қатнашиб юрадиган блогер Шаҳзод “Gold” аввал суд қарори билан 4 йилга уй қамоғига ҳукм қилинган эди. Кейинроқ у жазони ўташ тартибини қўпол равишда бузгани сабабли, суд уй қамоғини ҳақиқий қамоқ жазоси билан алмаштирди.

    Маълум бўлишича, Шаҳзод “Gold” икки шериги билан 2025 йил ноябрь ойида Тошкентдаги Себзор кўприги устида йўл талашиб, икки фуқарони калтаклаб, воқеа жойидан қочиб кетган.

    Шундан сўнг суд унга 4 йиллик уй қамоғи жазосини тайинлаган.

    Аммо у белгиланмаган вақтда кўчага чиқиш ва жазо ўтаётган шахслар учун тақиқланган бошқа фаолиятлар билан шуғулланиш орқали тартибни мунтазам равишда бузиб келган.

    Натижада прокуратура протест киритган, суд эса унинг уй қамоғи жазосини ҳақиқий қамоқ жазоси билан алмаштирган.

  • СОЛИҚ ҚЎМИТАСИ ЭКСПОРТЧИ ТАДБИРКОРЛАРДАН ҲУЖЖАТ ТАЛАБ ҚИЛАЁТГАНИ НОРОЗИЛИК КЕЛТИРИБ ЧИҚАРМОҚДА

    СОЛИҚ ҚЎМИТАСИ ЭКСПОРТЧИ ТАДБИРКОРЛАРДАН ҲУЖЖАТ ТАЛАБ ҚИЛАЁТГАНИ НОРОЗИЛИК КЕЛТИРИБ ЧИҚАРМОҚДА

    Президент фармонига кўра, ўз маҳсулотини четга экспорт қилувчи тадбиркорлар айрим солиқ имтиёзларига эга. Яъни экспортчи тадбиркор шу пайтгача фақат ҳисобот асосида солиқнинг муайян қисмини тўлаб келган. Энди эса қўмита ҳисобот билан бирга асословчи ҳужжатларни талаб қилмоқда.

    Мақсад – тадбиркор ростан экспорт билан шуғулланганми, шартнома қиймати қанча эканлигини билиш. Тадбиркорлар экспортни асословчи ҳужжатлар, шартнома ва божхона қайдларини тақдим этишдан бош тортмоқда.

    Тадбиркорлар таъкидлашича, бундай ҳужжатларни сўраш ноқонуний текширув билан баробар ва коррупцияни келтириб чиқаради.

    Шу сабабдан тадбиркорлар экспортни асословчи ҳужжатлар билан бирга ҳисобот жадвалини тўлдиришдан норози.