Нефть нархи кўтарилди Ўзбекистон иқтисодига путур етмоқда

Дунёда нефть нархи 100 доллардан ошиб кетди

АҚШ ва Исроилнинг Эрон билан уруши ҳамда Ҳўрмуз бўғозининг амалда ёпилиши фонида нефт нархи 2022 йилдан бери илк бор 100 АҚШ долларидан ошиб кетди. Европада эталон ҳисобланган Brent маркали нефт фючерслари 9 март, душанба куни савдо бошида вақтинча қарийб 20 фоизга қимматлашиб, бир баррел (159 литр) учун 111,04 долларгача кўтарилди, деб хабар бермоқда Reuters агентлиги.

Американинг WestTexasIntermediate (WTI) маркали нефт фючерслари эса 16,8 фоизга ўсиб, 106,17 долларга етди. Бу нарх савдо жараёнида бундан ҳам юқори — 111,24 долларгача чиққан эди.

6март, жума куни, май ойида етказиб бериш учун мўлжалланган Brent нефти 2024 йил апрелидан бери биринчи марта 90 доллардан юқори нархда савдо қилинди. Ҳолбуки, 28 февралдан бери давом этаётган Эронга қарши ҳарбий операция бошланишидан олдин, унинг нархи бир баррел учун тахминан 70 доллар атрофида эди.

Нефтьнархининг кескин ошиши Ўзбекистон иқтисодиётига ҳам салбий таъсир кўрсатмоқда. Мамлакат нефть маҳсулотларининг бир қисмини импорт қилади, шунинг учун жаҳон бозорида нархлар ошса, бензин, дизел ёқилғиси ва бошқа ёқилғи маҳсулотлари қимматлашиши эҳтимоли ортиб боради. Бу эса транспорт харажатларининг кўпайишига олиб келади. Натижада озиқ-овқат ҳамда бошқа маҳсулотлар нархининг ўсишига сабаб бўлади.

Ёқилғи нархининг ошиши ишлаб чиқариш харажатларини ҳам кўпайтиради. Корхоналар энергия ва транспорт учун кўпроқ маблағ сарфлашга мажбур бўлади, бу эса маҳсулоттаннархининг ошишига сабаб бўлади. Натижада инфляция кучайиши, аҳоли харид қобилияти пасайиши ва иқтисодий барқарорликка сезиларли таъсир қилади.